Samenvallende verkiezingen? Dat denk je maar…

Het Belang van Limburg stelt de vraag hoe het nu zit met de samenvallende verkiezingen. Op zoek naar een antwoord op dergelijke technische vraag, komt men al makkelijk bij de fractie Vuye&Wouters terecht.

Hoe zit het nu? Er zijn voor het Vlaams Parlement, de Kamer en het Europees Parlement om de vijf jaar verkiezingen. De Grondwet bepaalt dat de verkiezingen van het Vlaams Parlement samenvallen met de verkiezingen van het Europees Parlement (art. 117).

Sinds de zesde staatshervorming (2011-’14) staat ook in de Grondwet: ‘De verkiezingen voor de Kamer vinden plaats op dezelfde dag als de verkiezingen voor het Europees Parlement’ (art. 65). Zo heeft de regering-Di Rupo het ook altijd gecommuniceerd: voortaan vallen alle verkiezingen samen en stemmen we om de vijf jaar.

Alleen … we leven in België. Dit alles is dan ook beklonken in een ‘groot Belgisch compromis’. In de regering-Di Rupo waren PS en Open VLD voorstander van samenvallende verkiezingen. CD&V was echter tegen. Hoe lost men zoiets op? Men schrijft gewoon bij artikel 65 een overgangsbepaling. Deze stelt twee zaken:

  1. In 2014 vallen alle verkiezingen op dezelfde dag.
  2. Willen de verkiezingen ook samenvallen na 2014, dan moet er een bijzondere wet worden gestemd. Bovendien kan die bijzondere wet slechts gestemd worden na de verkiezingen van 2014.

Een bijzondere wet vereist een tweederdemeerderheid en een meerderheid in de Nederlandse en de Franse taalgroep. Deze bijzondere wet is niet gestemd. Dus vallen de volgende verkiezingen niet noodzakelijk samen. Gaat de regering-Michel dan zo’n bijzondere wet laten stemmen? Dit lijkt onwaarschijnlijk. CD&V en N-VA zijn immers tegen samenvallende verkiezingen. Deze bijzondere wet komt er dus niet… tenzij CD&V en N-VA nogmaals een bocht maken.

Wat betekent dit concreet? Indien de regering-Michel valt en er verkiezingen worden georganiseerd in 2017, dan komen er opnieuw verkiezingen voor de Kamer in 2022. De verkiezingen voor het Vlaams en het Europees Parlement blijven gepland voor 2019.

Samengevat: de Belgische Grondwet kent samenvallende verkiezingen, maar ze vallen niet noodzakelijk op dezelfde dag.