NMBS: Gewaarborgde dienstverlening of georganiseerde stakingsdag?

Er zou een oplossing zijn voor de irritante spoorstakingen, maar is dit wel zo? Komt er een “gewaarborgde dienstverlening”, zoals de regeringspartijen dit in koor stellen? Of is het allemaal wat minder? Hoe zit het eigenlijk met die wet-Bellot?

Neen, er komt geen “gewaarborgde dienstverlening”. De wet-Bellot gestemd in de Kamer zorgt wel, als we de titel mogen geloven, voor “de continuïteit van de dienstverlening inzake het personenvervoer per spoor in geval van staking”. Dit is iets anders. Men gaat zorgen voor “een” dienstverlening met de niet-stakers. Hoe die dienstverlening er zal uitzien, dat hangt af van het aantal niet-stakers.

Een “minimale dienstverlening” is dit dus niet. Dit betekent immers dat de NMBS ingeval van staking toch een vooraf beslist minimum aan treinen moet doen rijden. Er is geen vooraf bepaald minimum in de wet-Bellot. Een minimale dienstverlening impliceert ook dat men personeel vordert. Anders kan men het minimum niet waarborgen. De wet-Bellot laat echter niet toe om personeel te vorderen.

Een “gewaarborgde dienstverlening” is dit al evenmin. Wat is het verschil tussen een minimale dienstverlening en een gewaarborgde dienstverlening? Eigenlijk is er geen verschil. Maar de spindoctors van de partijen spreken liever over gewaarborgde dienstverlening om zo het woord “minimaal” te vermijden. Zo lijkt het regeringswerk “maximaal”, zelfs indien het niet zo is.

Waar gaat het dan wel over? Eigenlijk gaat het maar om een dienstverlening rekening houdend met de beschikbare personeelsleden. Zo staat het ook letterlijk in de toelichting bij de wet-Bellot: “Op die manier kan een dienstverlening, rekening houdende met de beschikbare effectieven (d.i. de niet-stakende personeelsleden) worden georganiseerd, waarbij een aangepast vervoersaanbod op basis van één van de voorafgaandelijk vastgelegde vervoersplannen aan de gebruikers wordt aangeboden.”

Is dit niet wat de NMBS nu ook al doet op stakingsdagen? Eigenlijk wel, maar er is één belangrijk verschil. Personeelsleden moeten 72 uur voor elke stakingsdag meedelen of ze al dan niet gaan staken. Zo kan de NMBS een vervoersplan opstellen voor de stakingsdag. Bedoeling is om dit plan 24 uur op voorhand aan de reizigers te communiceren. Dit is een stapje in de goede richting. Maar het is een klein stapje. Eigenlijk komt het erop neer dat de NMBS de stakingsdagen beter gaat organiseren dan nu het geval is. Maar een stakingsdag blijft wel een stakingsdag, met alle irritante hinder tot gevolg.

Vlaamse niet-stakers doen de Waalse treinen rijden, met als onvermijdelijk gevolg dat er minder Vlaamse treinen rijden.

Misschien komen de Vlamingen er zelfs bekaaid vanaf. In Wallonië en Brussel is de stakingsbereidheid altijd veel groter dan in Vlaanderen. Dit is al vele jaren zo. Dit maakt dat in geval van staking het spoor meestal volledig plat ligt in Wallonië, terwijl er wel nog treinen rijden in Vlaanderen. De wet-Bellot gaat nu de beschikbare personeelsleden inzetten over het volledige Belgische grondgebied. Het resultaat zou wel eens kunnen zijn dat er meer treinen rijden in Wallonië en minder in Vlaanderen. Vlaamse niet-stakers doen dan de Waalse treinen rijden, met als onvermijdelijk gevolg dat er minder Vlaamse treinen rijden. Een amendement van Barbara Pas (Vlaams Belang) om de inzet van werkwilligen per gewest te regelen, heeft V&W dan ook gesteund. Maar het werd weggestemd door de andere Vlaamse partijen.

De wet-Bellot organiseert dus geen gewaarborgde dienstverlening. Veeleer gaat het om een organisatie van de stakingsdag. Niets meer dan dat, maar ook niet minder. Het volstaat dus nog altijd dat stakers de Brusselse Noord-Zuidverbinding platleggen om hinder te veroorzaken tot diep in Vlaanderen.

V&W heeft zich bij de stemming onthouden. De wet-Bellot is een stapje in de goede richting, maar voor ons mocht het wel wat meer zijn. De reiziger heeft recht op een goed uitgewerkte dienstverlening ook op stakingsdagen.