Vragenuurtje: 8 excellenties afwezig

Het vragenuurtje in de plenaire vergadering van de Kamer elke donderdag is een belangrijk moment. Het is het enige moment waarop de ministers in aanwezigheid van de pers verantwoording afleggen. Vorige donderdag zijn echter 8 ministers afwezig. Een record!

Nog maar een week geleden schrijven we een column op Knack.be over de teloorgang van de parlementaire democratie. De ministers van de regering-Michel ontsnappen in de feiten aan elke parlementaire controle. Bij de opening van het parlementair jaar in september 2017 waren ook al 6 excellenties afwezig. We hebben dit toen aangeklaagd en gewezen op de systematische afwezigheid van ministers:

  • 06/07/2017 – 4 afwezigen: Jambon, De Croo, Francken, De Backer
  • 22/06/2017 – 4 afwezigen: Michel, Peeters, De Croo, Bacquelaine
  • 15/06/2017 – 6 afwezigen: Michel, Peeters, Reynders, Van Overtveldt, de Crem, De Backer
  • 08/06/2017 – 5 afwezigen: Geens, Marghem, Bellot, De Crem, Francken
  • 24/05/2017 – 4 afwezigen: Michel, Peeters, de Croo, Wilmes
  • 18/05/2017 – 5 afwezigen: Reynders, Borsus, Marghem, de Crem, Francken

Het vragenuurtje van gisteren overtreft alle records. Maar liefst 8 excellenties zijn afwezig.

Elke week ontvangen de Kamerleden een lijst met afwezige regeringsleden. Vorige week melden vier ministers dat ze op 25 januari niet aanwezig zullen zijn: eerste minister Charles Michel, minister Alexander De Croo, minister Didier Reynders en staatssecretaris Zuhal Demir (zwangerschapsverlof en voor die periode vervangen door Jan Jambon). Op 24 januari, dat is minder dan 24 uur voor het vragenuurtje, krijgen de Kamerleden bericht dat nog vier ministers zullen afwezig zijn: minister Kris Peeters, minister Koen Geens, minister Jan Jambon en staatssecretaris Theo Francken.

Kris Peeters is in Davos voor het Wereld Economisch Forum. Maar dat weet hij toch al lang? Of heeft hij pas op 24 januari beslist om af te reizen naar Zwitserland? Koen Geens, Jan Jambon en Theo Francken zijn op een informele EU-top in het Bulgaarse Sofia. Maar dat weten ze toch al lang? Of hebben ook zij pas op 24 januari beslist om naar Bulgarije af te reizen?

België is een van de best vertegenwoordigde landen in Davos. Of deze oververtegenwoordiging enig nut heeft, dat is dan weer een andere vraag.

Drie excellenties verblijven nu, samen met koning Filip en koningin Mathilde, in Davos: Michel, De Croo en Peeters. Daarnaast zijn er nog afvaardigingen van de deelstaten, waaronder minister-president Geert Bourgeois. Een ding mogen we alvast stellen: België is een van de best vertegenwoordigde landen in Davos. Of deze oververtegenwoordiging enig nut heeft, dat is dan weer een andere vraag. Dat de belastingbetaler dit betaalt, dat weten we allemaal.

Intussen is de volledige kern afwezig in de Kamer. Zowel de eerste minister als de 4 vice-eerste ministers kunnen niet worden ondervraagd. De minister van Begroting beantwoordt vragen over werk (Carrefour), de minister van Pensioenen beantwoordt vragen over de EU en de minister van sociale zaken beantwoordt vragen over justitie. Dat is pas multitasken!

Misschien moeten we volgend jaar het vragenuurtje van de Kamer organiseren in Davos…

Laten we even een wetenschapper aan het woord. Johannes L.W. Broeksteeg beschrijft in zijn doctoraal proefschrift wat ministeriële verantwoordelijkheid voor de democratie betekent:

“De politieke ministeriële verantwoordelijkheid en de inlichtingenplicht van ministers en staatssecretarissen vormen het handvat voor de volksvertegenwoordiging om de regering te kunnen controleren. Zonder de mogelijkheid inlichtingen te krijgen van de regering zal de volksvertegenwoordiging haar controlerende taak niet kunnen vervullen. … In die zin is de politieke ministeriële verantwoordelijkheid een hoeksteen van de parlementaire democratie.”

We kunnen alleen maar vaststellen dat de Belgische Kamer hier schromelijk tekort schiet. Het parlementair gebouw heeft geen hoeksteen meer. En de Kamervoorzitter … die laat begaan.