Decumul: Brusselse communautaire atoombom?

Guy Vanhengel, foto (c) reporters

Na Samusocial en alle andere Brusselse schandalen mikt de Brusselse politiek op politieke vernieuwing. Er is een voorstel van ordonnantie om een ‘decumul’ in te voeren: een schepenambt of het burgemeesterschap kan niet langer worden gecumuleerd met een parlementair mandaat. Dit voorstel is gisteren gestemd in een commissie van het Brusselse Hoofdstedelijk Parlement. Nu moet het nog naar de plenaire vergadering. Vuye en Wouters lichten toe in een opiniestuk op Doorbraak.be.

Het Parlement van het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest stemt ordonnanties. Hiervoor is een gewone meerderheid vereist (50% + 1 stem). Er zijn echter enkele uitzonderingen waar een dubbele meerderheid noodzakelijk is, zo dus voor ordonnanties over de ‘lokale besturen’. Daar gaat het nu net over. Er is nu een meerderheid in de Nederlandse en de Franse taalgroep nodig. Deze regel geldt als een beschermingsmaatregel voor de Brusselse Vlamingen. Er zetelen in het Brusselse Parlement immers 72 Franstaligen en slechts 17 Vlamingen.

Straffe Guy: ‘Niet met mij!’

In de Franse taalgroep is er een meerderheid om deze ordonnantie te stemmen. In de Nederlandse taalgroep zijn enkel sp.a en Groen voor. N-VA, CD&V en Open Vld zijn tegen. Groot tegenstander is Brussels minister Guy Vanhengel (Open Vld). Hij verklaart aan La Libre Belgique dat men witter dan wit wil wassen. Hij wil geen ‘kleinburgerlijk model van ambtenaar-mandatarissen’. Hij besluit: ‘Niet met mij!’.

Sp.a en Groen hebben in de Nederlandse taalgroep 6 zetels op 17. Er is dus geen meerderheid in de Nederlandse taalgroep. Terug naar af dus?

Er was eens … de andere Guy

Bij de vijfde staatshervorming (2001) heeft Verhofstadt verregaande toegevingen gedaan aan de Franstaligen

Open Vld heeft nog een andere Guy in zijn rangen: Guy Verhofstadt. Bij de vijfde staatshervorming (2001) heeft Verhofstadt verregaande toegevingen gedaan aan de Franstaligen. Dit zijn de zogenaamde antiblokkeringsmaatregelen die het Vlaams Blok moesten beletten om de meerderheid te veroveren in de Nederlandse taalgroep. Eén van die maatregelen is het afzwakken van de dubbele meerderheid.

Hoe werkt het systeem nu? De dubbele meerderheid blijft de regel. Indien men deze echter niet bereikt bij de eerste stemming, komt er een tweede stemming waarbij een meerderheid van de stemmen volstaat, op voorwaarde dat er ‘minstens een derde van de stemmen is in elke taalgroep’. Een derde van de stemmen in de Nederlandse taalgroep is dus voldoende. Deze tweede stemming kan niet vroeger dan dertig dagen na de eerste stemming worden gehouden.

Dit afbouwen van de dubbele meerderheid is een verregaande toegeving aan de Franstaligen. Op een studiedag over deze staatshervorming stelt Frank Judo zelfs dat dit ‘een ernstige inbreuk is op de waarborgen voor de Nederlandstalige Brusselaars’. Maar deze toegeving is gestemd door VLD, sp.a en Agalev (vandaag: Groen).

Wie een put graaft voor een ander … Het cadeautje van Guy aan Guy

Een dubbele meerderheid is dus op termijn niet nodig. Een derde van de stemmen in de Nederlandse taalgroep is voldoende. Sp.a en Groen hebben 6 zetels op 17 en dit is net een derde.

Verhofstadt wou het Vlaams Blok vleugellam maken, maar hij maakt nu zijn eigen Open Vld vleugellam

Vanhengel zal een blauwtje oplopen en hij heeft dat te danken aan Guy Verhofstadt. Ironie van het lot: Verhofstadt wou het Vlaams Blok vleugellam maken, maar hij maakt nu zijn eigen Open Vld vleugellam. Boontje komt om zijn loontje.

‘Niet met mij!’, het kan …

In de media schrijft men dat dit een communautaire atoombom is. Het is juist dat deze afgezwakte dubbele meerderheid sedert 2001 nog nooit is gebruikt. Nu zal ze misschien wél worden gebruikt.

De wondere wereld van het grondwettelijk recht kent vele wegen, stegen, doodlopende straten, snelwegen, maar ook uitwegen. Zo hebben we in ons Grendelboek alle grendels ontgrendeld. Nu gaan we de omgekeerde oefening maken en de ordonnantie vergrendelen. Het is niet eens moeilijk.

Een ordonnantie gestemd door het Brusselse Parlement moet nog altijd worden bekrachtigd en afgekondigd door de Brusselse regering. Na de stemming in het parlement volgt er dus nog een beslissing van de regering. Pas dan kan de ordonnantie in het Belgisch staatsblad worden gepubliceerd. Deze regering kent naast minister-president Rudi Vervoort (PS) twee Franstalige ministers en twee Nederlandstalige: Guy Vanhengel en Pascal Smet (sp.a). Vergeten we Bianca Debaets (CD&V)? Neen, want zij is gewestelijk staatssecretaris en maakt géén deel uit van de Brusselse regering.

Binnen een regering wordt niet gestemd

De Brusselse regering beslist bij consensus. Wat betekent dit? Olivier Maingain (DéFI) stelt wel eens dat er kan gestemd worden binnen de Brusselse regering: ‘Le consensus au gouvernement, ce n’est pas l’unanimité’. De boodschap van Maingain is vrij duidelijk: doen de Vlamingen moeilijk, dan regeren we gewoon verder zonder hen. Franstaligen hebben immers drie stemmen in de Brusselse regering en de Vlamingen twee. Dit standpunt is fout. Binnen een regering wordt niet gestemd. Consensus is geen synoniem van unanimiteit, maar betekent wel dat elke regeringspartner moet kunnen leven met de beslissing. Indien Guy Vanhengel zijn veto stelt, dan is er geen consensus en zal de ordonnantie niet worden bekrachtigd, noch afgekondigd. De consensusregel beschermt hier de Vlamingen. Dat schrijft zelfs Charles-Etienne Lagasse, voorzitter van de studiedienst van DéFI (Centre d’Etudes Jacques Georgin) in zijn handboek publiekrecht.

Indien Guy Vanhengel zijn ‘Niet met mij!’ echt meent, dan kan hij deze ordonnantie tegenhouden. Zo simpel is het.

 

Meer van dit alles bespreken we in ons Brusselboek uitgegeven door DoorbraakBoeken: Vlaanderen voltooid. Met of zonder Brussel? Dit Brusselse toverboek bespreekt ook alle mogelijke en onmogelijke Brusselmodellen. We komen zelfs met een eigen model, maar dit houden we nog even geheim … afspraak op 2 mei in Wemmel!