België, land mét grens? De echte cijfers over migratie.

Evolutie van het aantal aanvragen voor humanitaire visa, Myria, Jaarraport 2017, p. 70

Is België een land zonder grens? Volgt men Twitter en Facebook, dan krijgt men de indruk dat er onder de regering-Michel een radicale breuk plaatsvindt met het verleden: nu, en voor het eerst, is de migratie onder controle. Klopt dit met de feiten? Laat ons de cijfers even bekijken.

Gérad Déprez (MR), Europees Parlementslid, stelt recent in L’Echo dat staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) tweet over een ander beleid dan het beleid dat hij voert. Op twitter verschijnt inderdaad het ene record na het andere. Het lijkt alsof de grenzen voor het eerst gesloten zijn. Nogal wat sociale mediagebruikers geloven dit ook rotsvast. Maar is dit wel zo?

Er gebeuren ongetwijfeld goede zaken. Die worden dan ook rijkelijk gedeeld op de sociale media. In 2017 werden er 53 special flights georganiseerd voor de repatriëring van illegale criminelen. Dit is een sterke stijging want in 2016 waren dat er 39. Hoeveel illegale criminelen worden op die manier uitgewezen? In 2017 zijn dat er 283, in 2016 waren er dat 201. Proficiat, puik werk! Alleen gaat het hier om honderdtallen. Hoe zit het met de andere cijfers?

Jaarlijkse influx

Laat ons eerst kijken wat de jaarlijkse instroom van vreemdelingen is. Hoe staat het met de influx van vreemdelingen in België? Hoeveel immigranten (hieronder ook EU-burgers) worden er jaarlijks geregistreerd?

Evolutie van het aantal immigraties van vreemdelingen naar België sedert 1995, bron: Myriatics #8 – november 2017, p. 1

Onder de regering-Michel is er een gemiddelde influx van 134.706 per jaar. Bovendien ligt deze influx 7% hoger onder de regering-Michel dan onder de regering-Di Rupo. Onder de regering-Di Rupo is er een gemiddelde influx van 125.087. Van een trendbreuk onder de regering-Michel is er alvast geen sprake.

Van alle herkomstregio’s zijn de EU-landen koploper (57%), waarbij Roemenië de belangrijkste herkomstnationaliteit is. Voor derdelanders is asiel zeker niet de enige toegangspoort tot België. De belangrijkste migratiereden is gezinshereniging (50%). De vluchtelingenstatus en de subsidiaire bescherming is goed voor 17%.

Bekijkt men de herkomstnationaliteit van de derdelanders, dan valt de sterke toename op van het aantal Syriërs. Dat zijn er 1.726 in 2014, 4.438 in 2015 en reeds 9.074 in 2016. Dit is een vervijfvoudiging op drie jaar tijd. Syriërs zijn nu de vierde herkomstnationaliteit van migraties naar België.

Asielaanvragen

Evolutie van het aantal positieve beslissingen wat betreft asielaanvragen. Bron: Jaarrapport 2017 Myria, p. 96

Hoe zit het met de asielaanvragen? Door het aanvragen van asiel kan men de vluchtelingenstatus bekomen. Over de aanvraag oordeelt het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen en Staatlozen (CGVS).

Vergelijken we opnieuw even de regering-Michel en de regering-Di Rupo. Bekijken we 2012 en 2016. Dit zijn twee jaren die vergelijkbaar zijn wat het aantal aanvragen betreft. In 2012 (regering-Di Rupo) worden 22% van de aanvragen ingewilligd, in 2016 (regering-Michel) 64%. Dit is bijna een verdrievoudiging!

Visum om humanitaire redenen

Het is mogelijk om een visum te bekomen om humanitaire redenen. Iemand die op deze manier naar België komt, kan hier asiel aanvragen. Het wordt verleend door de staatssecretaris voor Asiel en Migratie. Opvallend is de grote stijging van de humanitaire visa onder de regering-Michel.

Evolutie van het aantal toegekende humanitaire visa. Bron: Jaarrapport 2017 Myria, p. 74

Er is in de media en de sociale media heel veel te doen geweest over een Syrisch gezin uit Aleppo dat dergelijk visum aanvraagt met de bedoeling hier asiel te vragen. Dit dossier heeft ook een bijzonder lang juridisch staartje gekregen. Tot driemaal toe heeft de Raad voor Vreemdelingen Betwistingen (RVV) de weigering van Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) vernietigd. Er is hard gecommuniceerd over ‘wereldvreemde rechters’. Ten onrechte, want het is DVZ die dit dossier bijzonder klungelig heeft aangepakt, zoals we eertijds al schreven. Ook dit dossier ging over het intussen beruchte artikel 3 EVRM, het folterverbod. Alleen is artikel 3 in dit dossier niet van toepassing, maar DVZ heeft nagelaten dit argument in te roepen voor de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen. De V&W-fractie heeft dit eertijds uitgelegd in een opiniestuk. DVZ heeft deze argumentatie overgenomen en de zaak uiteindelijk gewonnen. ‘Gewonnen’ tweet de staatssecretaris, een woord van dank hebben we wel niet gekregen.

Dit ene dossier is echter een symbooldossier waardoor velen de indruk krijgen dat er maar met mondjesmaat humanitaire visa worden verschaft. De cijfers zijn anders. Onder de regering-Michel worden veel meer humanitaire visa uitgedeeld dan onder de regering-Di Rupo. In 2012 kent de regering-Di Rupo 208 humanitaire visa toe, de regering-Michel in 2016 maar even 1.182. De meeste humanitaire visa worden uitgereikt aan Syriërs, behalve aan dat ene gezin…

Terugkeer en verwijdering

Bekijken we eerst de begeleide vrijwillige terugkeer. Deze is in stijgende lijn vanaf het aantreden van de regering-Michel. Van 3.700 in 2014 tot 4.667 in 2016. In 2017 daalt het cijfer echter opnieuw tot 3.531 (tot en met november, cijfers Fedasil). Onder Di Rupo bedraagt de begeleide vrijwillige terugkeer in het recordjaar 2012 5.656 personen, in 2016, onder de regering-Michel 4.667.

Evolutie van de terugkeer en verwijdering. Bron: Myriadocs#5, p. 6

De gedwongen terugkeer zit ook in stijgende lijn sedert het aantreden van de regering-Michel: van 3.519 in 2014 naar 4.651 in 2016. Maar deze stijging wordt niet verklaard, schrijft het Interfederaal Migratiecentrum, door repatriëring naar de herkomstlanden, maar wel door de stijging van de Dublin-overnames. Dit betekent dat de asielzoeker wordt gestuurd naar het EU-Land waar hij is aangekomen. Hij verschuift dus van de ene EU-lidstaat naar de andere.

Bovendien ligt de gedwongen terugkeer veel lager dan bijvoorbeeld onder de regering-Verhofstadt II, die in 2003 een recordcijfer boekt van 7.951 personen die gedwongen moesten terugkeren.

Land zonder grens

Verre van ons om te gaan beweren dat er niets is gebeurd onder de regering-Michel inzake asiel en migratie. Er zijn achterpoortjes gesloten, dat is zo. Er zijn special flights. Maar tegelijk stellen we wel vast dat het beeld dat heerst op sociale media niet klopt met de werkelijkheid. België heeft de migratiestroom helemaal niet onder controle.

Bovendien verblijven er nog vele personen illegaal op het grondgebied, waar men nauwelijks of geen weet van heeft. Dit aantal wordt geschat op 200.000, maar het kan meer zijn. Niemand weet het eigenlijk.

Zijn er alternatieven? Zijn er bondgenoten voor deze alternatieven?

Er zijn landen die vragende partij zijn om de migratiestroom onder controle te houden. Het gaat hierbij niet alleen over Hongarije, Polen, Tsjechië, Slowakije, Bulgarije, … die zich verzetten tegen het Europees spreidingsplan voor vluchtelingen. Het gaat ook over Denemarken dat weigert om elke drie jaar 1.500 vluchtelingen op te nemen zoals afgesproken met de Verenigde Naties. We hebben een enorme achterstand in de integratie van de nieuwkomers die er al zijn, dit probleem moet eerst worden aangepakt, stelt de Deense Immigratieminister.

We moeten er eens mee stoppen te denken dat er mensenrechtelijk bekeken maar één oplossing is, namelijk zoveel mogelijk vluchtelingen naar de EU halen.

Ook de nieuwe Bondskanselier van Oostenrijk, de christendemocraat Sebastian Kurtz pleit voor een grondig herdenken van de Europese asielpolitiek. Kurtz wil mensen helpen in hun land van herkomst en als dit niet kan in de buurlanden. Hij wil dat de EU dit ondersteunt en beveiligt. Sommigen zullen deze aanpak hard vinden, maar dat is in deze niet noodzakelijk. Dit alles kan op een zeer humane manier gebeuren. Dit is bovendien in overeenstemming met de mensenrechten. We moeten er eens mee stoppen te denken dat er mensenrechtelijk bekeken maar één oplossing is, namelijk zoveel mogelijk vluchtelingen naar de EU halen. Dit ontwricht op termijn de EU en de Lidstaten. We hopen dat de staatssecretaris hier werk van maakt.